REZİSTORLAR-Passiv dövrə elementlərindən biri də Rezistordur.
Passiv dövrə elementlərindən biri də Rezistordur. Bir elektrik dövrəsinə gərginlik tətbiq edildikdə, həmin dövrədən cərəyan axır. Bu cərəyanı məhdudlaşdıran amil dövrə müqavimətidir. Bu yanaşmaya görə, elektrik cərəyanının axınına müqavimət göstərən komponentlərə Rezistor deyilir. Elektrik enerjisi rezistor üzərində istiliyə çevrilərək itir. Rezistoru seçərkən iki amil vacibdir: Müqavimət və güc dəyəri. Rezistorun gücü onun fiziki ölçülərindən asılıdır. Müqavimət dəyəri onun istehsalında istifadə olunan materialların nisbətinə görə dəyişir.
Rezistorların funksiyaları:
1.Dövrədən keçən cərəyanı məhdudlaşdırmaq və onu eyni dəyərdə saxlamaq.
2. Dövrənin qida gərginliyini bölmək və ya başqa sözlə, azaltmaqla digər komponentlərin işləməsinə kömək etmək.
3. Həssas dövrə komponentlərini həddindən artıq cərəyandan qorumaq üçün.
4. Yük funksiyasını yerinə yetirmək.
5. İstilik əldə etmək üçün və s.
Rezistorların təsnifatı
a- Sabit dəyərli rezistorlar
Bunlar sabit müqavimət dəyərlərinə malik elementlərdir, yəni dəyişdirilə bilməz. Bu elementlər onlardan keçən cərəyan və gərginlikdən asılı olaraq müxtəlif müqavimətlər göstərmirlər. Bundan əlavə, onların müqaviməti xarici təsirlərlə dəyişdirilə bilməz.
Sabit dəyərli rezistorlar 0,1 Ohm-dan 22 Ohm-a qədər müxtəlif dəyər və güc dərəcələrində istehsal olunur.
Ancaq bu, hər bir dəyərdə rezistorların istehsal olunduğu anlamına gəlmir. Standart dəyərləri olan rezistorlar bazarda mövcuddur. Qeyri-standart müqavimət dəyəri tələb olunarsa, ardıcıl və ya paralel bağlantılar aparılır. Və ya dəyişən bir rezistor istifadə olunur.
b. Potansiyometrlər (pot)
Bunlar müqavimət dəyərləri dairəvi fırlanan şaft və ya sürüşmə qolu ilə dəyişdirilə bilən elementlərdir. Bu elementlər, təyinatından asılı olaraq müxtəlif modellərdə istehsal olunur.
c. İşığa Həssas Rezistorlar
LDR, Fotorezistor
İşıqda aşağı müqavimət, qaranlıqda isə yüksək müqavimət göstərən dövrə elementlərinə LDR deyilir. Başqa sözlə, LDR-lərdən keçən cərəyan işıqda artır, qaranlıqda isə azalır.
d.İstiliyə həssas rezistorlar ,Termistorlar
Müqavimət dəyərləri ətraf mühitin temperaturundan asılı olaraq dəyişən elementlərə termistorlar deyilir. Termistorlar nikel oksidi, kobalt, stronsium, manqan oksidləri, mis, dəmir, barium titanit və s. kimi materiallardan hazırlanır.
c- Gərginliyə həssas rezistorlar VDR, Varistor
Bunlar gərginlik artdıqca müqaviməti sürətlə azalan, keçdikləri cərəyanı artıran elementlərdir.
Başqa sözlə, gərginlik aşağı olduqda, VDR-nin müqaviməti çox yüksək olur. Gərginlik artdıqda onun müqaviməti sürətlə azalır.
Onların nəzərdə tutulduğundan artıq bir gərginliklə qarşılaşdıqda, onların müqaviməti sürətlə azalaraq keçdikləri cərəyanı artırır. Bu xüsusiyyət sayəsində bağlandıqları dövrəni həddindən artıq gərginlikdən qoruyurlar.